POLECAMY- WWW.TFAGAT.PL - SPRZEDAŻ FIRM,SKUP SPÓŁEK ,PORADY, OCHRONA . Niestety nie ma żadnej uproszczonej procedury. Zgodnie z obowiązującym prawem nawet w przypadku spółki, która nie rozpoczęła działalności gospodarczej przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego jest obowiązkowe. Likwidację spółki z o.o. regulują przepisy k.s.h. od art. 270 do art. 290. Zgodnie z art. 286 k.s.h. podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli. Rozwiązanie spółki powodują: 1) przyczyny przewidziane w umowie spółki, 2) uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę, stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza, 3) ogłoszenie upadłości spółki, 4) inne przyczyny przewidziane prawem. Ponad to sąd może wyrokiem orzec rozwiązanie spółki: 1) na żądanie wspólnika lub członka organu spółki, jeżeli osiągnięcie celu spółki stało się niemożliwe albo, jeżeli zaszły inne ważne przyczyny wywołane stosunkami spółki, 2) na żądanie oznaczonego w odrębnej ustawie organu państwowego, jeżeli działalność spółki naruszająca prawo zagraża interesowi publicznemu. Rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru. Do dnia złożenia wniosku o wykreślenie spółki z rejestru jednomyślna uchwała wszystkich wspólników o dalszym istnieniu spółki może zapobiec jej rozwiązaniu, chyba, że z żądaniem rozwiązania wystąpił niebędący wspólnikiem członek organu spółki lub organ. Otwarcie likwidacji następuje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o rozwiązaniu spółki przez sąd, powzięcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki lub zaistnienia innej przyczyny jej rozwiązania. Likwidację prowadzi się pod firmą spółki z dodaniem oznaczenia "w likwidacji". W czasie prowadzenia likwidacji spółka zachowuje osobowość prawną. Do spółki w okresie likwidacji stosuje się przepisy dotyczące organów spółki, praw i obowiązków wspólników, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej lub z celu likwidacji nie wynika, co innego. W okresie likwidacji nie można, nawet częściowo, wypłacać wspólnikom zysków ani dokonywać podziału majątku spółki przed spłaceniem wszystkich zobowiązań. W okresie likwidacji dopłaty mogą być uchwalane tylko za zgodą wszystkich wspólników. Likwidatorami są członkowie zarządu, chyba, że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, likwidatorzy mogą być odwołani na mocy uchwały wspólników. Likwidatorów ustanowionych przez sąd tylko sąd może odwołać. W przypadku, gdy o rozwiązaniu spółki orzeka sąd, może on jednocześnie ustanowić likwidatorów. Na wniosek osób mających interes prawny sąd może, z ważnych powodów, odwołać likwidatorów i ustanowić innych. Sąd, który ustanowił likwidatorów, określa wysokość ich wynagrodzenia. Do sądu rejestrowego należy zgłosić: otwarcie likwidacji, nazwiska i imiona likwidatorów oraz ich adresy, sposób reprezentowania spółki przez likwidatorów i wszelkie w tym zakresie zmiany, nawet gdyby nie nastąpiła żadna zmiana w dotychczasowej reprezentacji spółki. Każdy likwidator ma prawo i obowiązek dokonania zgłoszenia. Do zgłoszenia, o którym mowa w § 1, należy dołączyć złożone wobec sądu albo poświadczone notarialnie wzory podpisów likwidatorów. Wpis likwidatorów ustanowionych przez sąd i wykreślenie likwidatorów przez sąd odwołanych następuje z urzędu. W przypadku uchylenia likwidacji, likwidatorzy powinni tę okoliczność zgłosić do sądu rejestrowego. Likwidatorzy powinni ogłosić o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji, wzywając wierzycieli do zgłoszenia ich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia. Do likwidatorów stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, chyba, że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej. Likwidatorzy sporządzają bilans otwarcia likwidacji. Bilans ten likwidatorzy składają zgromadzeniu wspólników do zatwierdzenia. Likwidatorzy powinni po upływie każdego roku obrotowego składać zgromadzeniu wspólników sprawozdanie ze swej działalności oraz sprawozdanie finansowe. Do bilansu likwidacyjnego należy przyjąć wszystkie składniki aktywów według ich wartości zbawczej. Likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki (czynności likwidacyjne). Nowe interesy mogą wszczynać tylko wówczas, gdy to jest potrzebne do ukończenia spraw w toku. Nieruchomości mogą być zbywane w drodze publicznej licytacji, a z wolnej ręki - jedynie na mocy uchwały wspólników i po cenie nie niższej od uchwalonej przez wspólników. W stosunku wewnętrznym likwidatorzy są obowiązani stosować się do uchwał wspólników. Likwidatorzy, ustanowieni przez sąd, są obowiązani stosować się do jednomyślnych uchwał, powziętych przez wspólników oraz przez osoby, które spowodowały ich ustanowienie zgodnie z art. 276 § 4. W granicach swoich kompetencji, określonych w art. 282 § 1, likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki. Ograniczenia kompetencji likwidatorów nie mają skutku prawnego wobec osób trzecich. Wobec osób trzecich działających w dobrej wierze czynności podjęte przez likwidatorów uważa się za czynności likwidacyjne. Otwarcie likwidacji powoduje wygaśnięcie prokury. § 2. W okresie likwidacji nie może być ustanowiona prokura. Sumy potrzebne do zaspokojenia lub zabezpieczenia znanych spółce wierzycieli, którzy się nie zgłosili lub, których wierzytelności nie są wymagalne albo są sporne, należy złożyć do depozytu sądowego. Podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli. Majątek, o którym mowa w § 1, dzieli się między wspólników w stosunku do ich udziałów. Umowa spółki może określać inne zasady podziału majątku. Wierzyciele spółki, którzy nie zgłosili swoich roszczeń we właściwym terminie ani nie byli spółce znani, mogą żądać zaspokojenia swoich należności z majątku spółki jeszcze niepodzielonego. § 2. Wspólnicy, którzy po upływie terminu określonego w art. 286 § 1 otrzymali w dobrej wierze przypadającą na nich część majątku spółki, nie są obowiązani do jej zwrotu w celu pokrycia należności wierzycieli. Po zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników sprawozdania finansowego na dzień poprzedzający podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli (sprawozdanie likwidacyjne) i po zakończeniu likwidacji, likwidatorzy powinni ogłosić w siedzibie spółki to sprawozdanie i złożyć je sądowi rejestrowemu, z jednoczesnym zgłoszeniem wniosku o wykreślenie spółki z rejestru. Jeżeli zgromadzenie wspólników zwołane w celu zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego nie odbyło się z powodu braku kworum, likwidatorzy powinni wykonać czynności, o których mowa w § 1, bez zatwierdzenia sprawozdania przez zgromadzenie wspólników. Księgi i dokumenty rozwiązanej spółki powinny być oddane na przechowanie osobie wskazanej w umowie spółki lub w uchwale wspólników. W braku takiego wskazania, przechowawcę wyznacza sąd rejestrowy. Z upoważnienia sądu rejestrowego wspólnicy i osoby mające w tym interes prawny mogą przeglądać księgi i dokumenty. W przypadku upadłości spółki jej rozwiązanie następuje po zakończeniu postępowania upadłościowego, z chwilą wykreślenia z rejestru. Wniosek o wykreślenie z rejestru składa syndyk. § 2. Spółka nie ulega rozwiązaniu w przypadku, gdy postępowanie kończy się układem lub zostaje z innych przyczyn uchylone lub umorzone. O rozwiązaniu spółki likwidator albo syndyk zawiadamia właściwy urząd skarbowy, przekazując odpis sprawozdania likwidacyjnego. 1.8.Obowiązki podatnika z tytułu postawienia w stan upadłości z likwidacją majątku Jednostka postawiona w stan upadłości podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. W szczególności podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym ustala się tak jak w jednostkach prowadzących działalność gospodarczą, z tą różnicą, że upadły jako nieprowadzący działalności gospodarczej nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Likwidacja 2.1.Wprowadzenie Procedurę likwidacji spółek prawa handlowego określa Kodeks Spółek Handlowych: Tabela 1 Otwarcie likwidacji wg. Kodeksu Spółek Handlowych (Dz. U. 2000r. Nr 94, poz. 1037) Spółka jawna, partnerska i komandytowa: Art. 58.Rozwiązanie spółki powodują: 1) przyczyny przewidziane w umowie spółki, 2) jednomyślna uchwała wszystkich wspólników, 3) ogłoszenie upadłości spółki, 4) śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości, 5) wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika, 6) prawomocne orzeczenie sądu." Art. 67. § 1. W przypadkach określonych w art. 58 należy przeprowadzić likwidację spółki, chyba, że wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki. Spółka z o.o. (art. 274) Spółka akcyjna i komandytowo-akcyjna (art. 461): § 1. Otwarcie likwidacji następuje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o rozwiązaniu spółki przez sąd, powzięcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki lub zaistnienia innej przyczyny jej rozwiązania. § 2. Likwidację prowadzi się pod firmą spółki z dodaniem oznaczenia „w likwidacji". § 3. W czasie prowadzenia likwidacji spółka zachowuje osobowość prawną." Art. 272 /art. 459 - Rozwiązanie spółki powodują: 1) przyczyny przewidziane w umowie spółki (statucie spółki), 2) uchwała wspólników (walnego zgromadzenia) o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę, stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza, 3) ogłoszenie upadłości spółki, 4) inne przyczyny przewidziane prawem." Likwidacja jest to proces poprzedzający rozwiązanie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Jest to zarazem procedura, którą spółka prawa handlowego jest, w większości przypadków zobowiązana przejść, jeżeli wystąpi zdarzenie przewidziane w Kodeksie jako powodujące rozwiązanie spółki. Procedura likwidacji obowiązuje rozwiązywane spółki z o.o. (art. 274), akcyjną i komandytowo-akcyjną (art.461). Również w spółkach jawnej partnerskiej i komandytowej, w przypadku wystąpienia zdarzeń powodujących rozwiązanie spółki (art. 57), jeżeli wspólnicy nie uzgodnią innego sposobu zakończenia działalności spółki, należy przeprowadzić likwidację. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością rozwiązanie spółki powodują: 1) przyczyny przewidziane w umowie spółki - np. osiągnięcie celu, dla którego spółka została zawiązana, albo upływ czasu, na jaki została zawiązana, 2) uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę, 3) ogłoszenie upadłości spółki, 4) inne przyczyny przewidziane przepisami prawa, np. w wyniku przyznanej prawem sądowi rejestrowemu kompetencji do rozwiązania spółki wpisanej do rejestru, 5) orzeczenie sądu gospodarczego właściwego ze względu na siedzibę spółki o jej rozwiązaniu:a) na żądanie (wytoczenie powództwa) wspólnika lub członka organu spółki wobec zajścia przyczyn, które to rozwiązanie uzasadniają, b) na żądanie (wytoczenie powództwa) oznaczonego w odrębnych przepisach organu państwowego, jeżeli działalność spółki narusza prawo, a poprzez to stanowi zagrożenie dla interesu publicznego. W zależności od przyczyny rozwiązania spółki, za dzień otwarcia postępowania likwidacyjnego, uważa się: 1) dzień powzięcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki, 2) dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądu w przedmiocie rozwiązania spółki, 3) dzień zaistnienia innej przewidzianej przepisami prawa przyczyny powodującej rozwiązanie spółki. W okresie likwidacji spółka zachowuje osobowość prawną. Zachowuje dotychczasową firmę, zmodyfikowaną poprzez wymóg dodania do niej oznaczania w likwidacji". Postępowanie likwidacyjne obejmuje szereg czynności prawnych mających na celu zaspokojenie i ochronę interesów zarówno wierzycieli, jak i wspólników spółki. Ochrona wierzycieli - Po rozpoczęciu postępowania likwidacyjnego wspólnicy nie mają prawa do dokonywania podziału zysków lub majątku spółki przed spłaceniem wszystkich zobowiązań (art. 275). - Likwidatorzy są zobowiązani (art. 279) ogłosić o rozwiązaniu spółki i otworzyć postępowanie likwidacyjne oraz wezwać wierzycieli spółki do zgłoszenia ich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. - Mają też obowiązek złożyć do depozytu sądowego sumy potrzebne do zaspokojenia wierzytelności jeszcze nie wymagalnych lub spornych. - Wspólników obowiązuje zakaz podziału majątku spółki między siebie przed upływem sześciu miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwania wierzycieli do zgłoszenia swych wierzytelności (art.286). Ochrona interesów wspólników - Obowiązuje zakaz uchwalania dopłat w okresie likwidacji bez zgody wszystkich wspólników, nawet gdyby umowa spółki stanowił inaczej (art. 275). - Wspólnicy, którzy po upływie sześciu miesięcy od daty ogłoszenia o rozwiązaniu spółki i otwarciu jej likwidacji otrzymali w dobrej wierze przypadającą im część majątku spółki, nie są zobowiązani do jej zwrotu w celu pokrycia roszczeń wierzycieli (art.287). Ochronie interesów stron w postępowaniu likwidacyjnym służy obowiązek zbywania w toku postępowania nieruchomości w drodze publicznej licytacji. Nieruchomości można zbywać z wolnej ręki jedynie na mocy uchwały wspólników i po cenie nie niższej od uchwalonej przez nich. Inaczej niż upadłość, likwidacja nie powoduje rozwiązania organów spółki, jednak przedstawicielem ustawowym spółki od momentu otwarcia postępowania likwidacyjnego zostaje likwidator. Likwidatorami są zwykle - chyba, że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej - członkowie zarządu spółki. Likwidatora może też ustanowić sąd orzekający o rozwiązaniu spółki. Do likwidatorów stosuje się przepisy o członkach zarządu. Likwidator może być odwołany, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej. Likwidatora ustanowionego przez sąd tylko sąd może odwołać. Zadaniem likwidatorów jest zakończenie bieżących interesów spółki. Mogą podejmować nowe interesy tylko, jeżeli jest to niezbędne do ukończenia spraw będących w toku. Dokonują spieniężenia majątku spółki. Likwidatorom przysługuje prawo do prowadzenia spraw spółki i reprezentowania jej tylko w zakresie czynności likwidacyjnych. Dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, przyjmuje się, że czynności podjęte przez likwidatorów wobec osób trzecich, które działają w dobrej wierze, są czynnościami likwidacyjnymi. Majątek spółki pozostały po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu zobowiązań spółki podlega podziałowi pomiędzy wspólników w częściach równych - chyba, że umowa spółki przewiduje inny sposób podziału. Uchylenie likwidacji może nastąpić w drodze jednomyślnej uchwały wspólników powziętej do dnia wykreślenia spółki z rejestru. Likwidator ma wówczas obowiązek zgłosić uchylenie likwidacji do sądu rejestrowego. 2.2. 0bowiązki likwidatora spółki prawa handlowego Obowiązkami likwidatora związanymi bezpośrednio z postępowaniem likwidacyjnym są: - Zgłoszenie do sądu rejestrowego otwarcia likwidacji (zawierające dane osobowe i wzory podpisów likwidatorów); - Sporządzenie bilansu otwarcia likwidacji (art. 12 ) i zgłoszenie do zatwierdzenia na zgromadzeniu wspólników; - Zawiadomienie banków finansujących o postawieniu spółki w stan likwidacji; - Zakończenie działalności gospodarczej jednostki (zwolnienie załogi); - Ściągnięcie wierzytelności; - Spieniężenie majątku podmiotu; - Uregulowanie zobowiązań; - Sporządzenie bilansu zakończenia likwidacji (art. 12 uor) - Sporządzenie sprawozdania likwidacyjnego; - Złożenie sprawozdania likwidacyjnego i wniosku o wykreślenie podmiotu z rejestru do sądu rejestrowego; - Zawiadomienie urzędu skarbowego o rozwiązaniu spółki i przekazanie sprawozdania likwidacyjnego. 2.3. Rachunkowość spółki w likwidacji W stosunku do jednostki postawionej w stan likwidacji nie jest zasadne założenie o kontynuacji działalności. Dodatkowe obowiązki księgowe na dzień poprzedzający postawienie jednostki prowadzącej księgi rachunkowe w stan likwidacji i na dzień otwarcia likwidacji nie różnią się od obowiązków spółki postawionej w stan upadłości z likwidacją majątku. Po otwarciu postępowania likwidacyjnego jednostka prowadzi księgi rachunkowe i sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z ustawą, z uwzględnieniem przepisów dotyczących jednostek, dla których założenie o kontynuacji działalności nie jest zasadne (patrz: punkt 1.7 tego referatu), podobnie jak w przypadku postawienia w stan upadłości z likwidacją majątku. Rachunkowość spółki w likwidacji prowadzi wyznaczony likwidator. 2.4.Obowiązki podatnika z tytułu postawienia w stan likwidacji Obowiązki spółki prawa cywilnego lub handlowego niemającej osobowości prawnej 1 .Z tytułu podatku od towarów i usług: - sporządzenie spisu z natury, w terminie 14 dni od daty rozwiązania spółki lub zaprzestania czynności podlegających opodatkowaniu, towarów, w stosunku, do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; obowiązek podatkowy powstaje w dniu sporządzenia spisu, nie później niż 14 dnia od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (art. 14 ustawy z dn. 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług) 2. Z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych: -podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych postawiony w stan likwidacji zobowiązany jest ustalić dochód od towarów handlowych, materiałów, wyrobów gotowych niebędących środkami trwałymi na podstawie wskaźnika dochodów z ostatnich trzech miesięcy (art. 24 ust.3updof) i do zapłaty podatku w wysokości 10% tego dochodu w terminie płatności zaliczki za ostatni miesiąc prowadzenia działalności, dołączając do deklaracji podatkowej spis tych towarów i wyrobów (art. 44 ust. 4 updof); -odpisy amortyzacyjne (art 22f updof) - jak w przypadku podatników podatku dochodowego od osób prawnych - nie dokonują ich tylko podatnicy, którzy ze względu na ogłoszoną upadłość nie prowadzą działalności gospodarczej. Obowiązki osób prawnych 1 .Z tytułu podatku od towarów i usług: -w przypadku likwidacji spółki posiadającej osobowość prawną nie wystąpi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu remanentu likwidacyjnego; -podatnik VAT posiadający osobowość prawną dokonuje w okresie likwidacji sprzedaży składników majątkowych i rozliczenia VAT na zasadach ogólnych 2. Z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych: -postawienie spółki w stan likwidacji nie oznacza zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności spółka amortyzuje odpowiednie aktywa (art 16f updop - w odróżnieniu od spółki w upadłości, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych) i opodatkowuje swoje dochody; -wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej, pomniejszona o koszt nabycia zwróconych udziałów (art. 12 updop), stanowi dochód (wspólników) z udziału w zyskach osób prawnych (art. 10 updop) Zagadnienia dotyczące upadłości, likwidacji i odpowiedzialności Chciałbym wspólnie z przedsiębiorcą zastanowić się nad upadłością niezależnie od tego czy jest to upadłość z możliwością zawarcia układu czy upadłość z likwidacją. Po wejściu nowego prawa upadłościowego i naprawczego pojawiło się dużo wątpliwości na tle stosowania nowego prawa. Jako praktycy doskonale zdajemy sobie sprawę, prawo powinno być spójne i jasne, Lecz niestety rzeczywistość jawi się nam zupełnie inaczej. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Zatem każdy, kto nie wykonuje swoich zobowiązań jest niewypłacalny. Stosując taką wykładnie każdy, kto nie wykonuje swoich zobowiązań powinien podlegać procedurze upadłości I tu powstaje pytanie czy są to chwilowe kłopoty firmy i czy decyzja o dalszym funkcjonowaniu firmy nie pociągnie za sobą sankcji w postaci zakazu prowadzenia działalności lub egzekucji z majątku członka zarządu. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonalnych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Jest jeszcze jeden aspekt sprawy powierzamy cały majątek w rękach osób trzecich, które jak wynika nie tylko z mojego doświadczenia działają różnie, dochodzi do masy nadużyć i nieprawidłowości a konsekwencje tych działań ponosi zawsze upadły. Wystarczy przeglądnąć strony internetowe gdzie jest podanych masę przykładów, lecz w chwili obecnej nie podaje odnośników do tych stron, zbyt dużo kłopotów mi to przysporzyło, miłej lektury. Przyszedł czas na pytanie czy nie powierzyć zarządu w sytuacji przed zgłoszeniem wniosku o upadłość firmie o bardzo bogatym doświadczeniu a co zatem idzie odpowiedzialności za skutki nie zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Wspólnymi siłami możemy przejść przez może chwilowy kryzys spółki. Upadłość przestała być antidotum na nadużyci, i błędne analizy finansowe. Jeżeli majątek spółki nie wystarczy na pokrycie wszystkich zobowiązań to Sędzia komisarz umarza postępowanie upadłościowe i oddaje spółkę upadłemu i stajemy przed tym samym problemem, jaki zaistniał przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości z tą różnicą spółka pozbyła się najlepszych składników majątku. Następne pytania do rozważenia czy sprzedaż spółki przed upadłością nie jest lepszym rozwiązaniem, które ma jedną główną zaletę w chwili przeniesienia prawa własności udziałów powołaniu nowego zarządu zapominamy o problemie, czy upadłość zakończy się wykreśleniem z KRS'u czy umorzeniem postępowania, upadłościowego. Boli mnie postawa niektórych kancelarii prawnych, które polecają upadłość ze względu na swoją korzyść przecież, jeżeli postępowanie upadłościowe ni zakończy się powodzeniem to mają klienta, który będzie potrzebował pomocy prawnej przez długi czas, każdy mecenas pragnąłby mieć takich klientów. Przyjmując wykładnię stosowaną przez prof. F. Zedlera możemy, więc powiedzieć, że choć niewypłacalnym będzie każdy podmiot gospodarczy, który nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, to w przypadku zaistnienia warunków z art. 12 PrUpadNapr, sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości. Jest to sytuacja niebezpieczna, bowiem samo zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości „psuje" reputację dłużnika i bardzo często kontrahenci odmawiają współpracy z takim podmiotem, obawiając się jego bankructwa. Z tych powodów, tak jak sędzia S. Gurgul, optowałabym za przywróceniem wcześniejszej regulacji niewypłacalności. Jak się wydaje stwierdzenie "zaprzestał płacenia długów" bardziej odpowiada potrzebom gospodarki rynkowej? Należy zaznaczyć, iż pojęcie niewypłacalności funkcjonuje nie tylko w omawianej ustawie, ale także i w innych ustawach. W ustawie z 29.12.2003 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t. jedn.: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.), za niewypłacalnego uważa się między innymi podmiot, co, do którego ogłoszono upadłość. W praktyce pojawił się następujący problem. W przypadku, gdy najpierw mamy postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu, a następnie to postępowanie jest zamieniane na postępowanie likwidacyjne, to wówczas, jeśli istnieją jakieś roszczenia pracownicze. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych tych roszczeń nie przyjmuje, ponieważ ustawa o ochronie roszczeń stanowi, iż pracodawca, syndyk, likwidator lub inna osoba jest obowiązany w terminie miesiąca od dnia wystąpienia niewypłacalności pracodawcy, sporządzając zbiorczy wykaz niezaspokojonych roszczeń pracowniczych, Jeśli pracodawca lub inna obowiązana osoba tego nie uczyni, to następuje uchybienie terminu i FGŚP nie czuje się zobowiązany do zaspokajania roszczeń. Tak, więc należałoby dokonać zmiany tej ustawy, tak, aby korespondowała ona z Pr.Upad.Napr. Następna wątpliwość, również dotycząca przepisu art. 12 Pr.Upad.Napr, rodzi się na tle pojęcia „wartość bilansowa". Pojecie to nie test zdefiniowane wprost w Pr.Upad.Napr. Pan sędzia S. Gurgul w swym komentarzu stwierdza, że: "Wartość bilansowa przedsiębiorstwa oblicza się z zachowaniem przepisów o rachunkowości. Pojęcie to nie jest jednak ustawowo zdefiniowane. W języku ekonomicznym wskazuje się w tym kontekście na takie elementy lak wskaźniki płynności finansowej podmiotu (zdolność do terminowego spłacania zobowiązań), wskaźniki płynności aktywów (łatwość i szybkość ich zamiany na gotówkę), rotacja należności i zobowiązań, wartość kapitałów własnych itd. 'S. Guraul. Op., s. 45-46). Z kolei prof. F. Zedler twierdzi, że: „Wartość bilansową przedsiębiorstwa oblicza się z zachowaniem przepisów o rachunkowości. Przy zachowaniu zasad określonych w ustawie o rachunkowości wartość bilansową przedsiębiorstwa stanowić będzie różnica pomiędzy aktywami przedsiębiorstwa a jego wymagalnymi zobowiązaniami. "(F. Zedler, op. cit., s. 45J. Moim zdaniem, pojęcie wartości bilansowej powinno być pojmowane inaczej, niż sugeruje prof. F. Zedler. . Przepisy o rachunkowości nie definiują pojęcia sumy bilansowej. Przy zachowaniu podstawowych zasad rachunkowości należy przylać, że wartość bilansowa przedsiębiorstwa jest suma bilansową odzwierciedlającą majątek tego przedsiębiorstwa. Z uwagi na zasadę równowagi bilansowej nie ma znaczenia czy wskażemy sumę bilansowa występującą po stronie aktywów czy też po stronie pasywów. Suma bilansowa po stronie aktywów odzwierciedla stan majątku przedsiębiorstwa, a suma bilansowa po stronie pasywów wskazuje na źródła finansowania tego majątku. Niezrozumiałe jest stanowisko prof. F. Zedlera, żeby przy obliczaniu wartości bilansowej odejmować od aktywów przedsiębiorstwa wymagalne zobowiązania, gdyż wówczas wartość wynikająca z bilansu byłaby zaniżona. Ustawodawca w art. 12 Pr.Upad.Napr każe nam porównywać wartość bilansową z niezaspokojonymi zobowiązaniami. Następny problem wiąże się z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, którego formalne warunki określa, art. 22-25 Pr.Upad.Napr. Jeśli chodzi o postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu, to dłużnik obowiązany jest dołączyć do wniosku prepozycie układowe wraz z propozycjami wykonania układu (art. 23 ust. 2 pkt. 1). Pojawia się wątpliwość w praktyce, co takiego propozycje układowe powinny zawierać? Z treści art. 269 Pr.Upad.Napr wynika, że propozycje układowe powinny określać sposób restrukturyzacji zobowiązań upadłego oraz zawierać uzasadnienie. A zatem, skoro przepis mówi nam, co powinny zawierać propozycje układowe (sposób restrukturyzacji i uzasadnienie), to tylko to, co zawiera prepozycie i uzasadnienie jest propozycją układową. Elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie określa, art. 280 Pr.Upad.Napr. Tak, więc propozycje wykonania układu są jednym z elementów uzasadnienia. W praktyce pojawiła się wątpliwość, czy te propozycje układowe mają być "szczątkowe" na etapie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, skoro ustawodawca mówi o propozycjach układowych wraz z propozycjami finansowania wykonania układu, czy też ustawodawca się pomylił i kładzie nacisk na te możliwości finansowania wykonania układu. Stoimy w praktyce na stanowisku, że skoro do wniosku należy przedłożyć propozycje układowe, a przepis wyraźnie stanowi, co to takiego propozycje układowe, to musi to być sposób restrukturyzacji i uzasadnienie. Jeżeli wniosek nie zawiera tych elementów, podlega on zwrotowi. Sędzia S. Gurgul uważa jednak odmiennie, twierdząc, że; "Braki uzasadnienia" propozycji układowych, jeśli nie dotyczą informacji wymaganych według treści wniosku o ogłoszenie upadłości, nie mogą być uznane za brak formalny pisma procesowego i nie mogą stanowić podstawy jego zwrotu. "(S. Gurgul, op. c/r., s. 748). Sędzia, Gurgul uzasadnia swe stanowisko treścią, art. 280 ust. 2, który stanowi, że sędzia-komisarz może zezwolić na ograniczenie uzasadnienia propozycji układowych, jeżeli z uwagi na wielkość i charakter przedsiębiorstwa upadłego ustalenie wszystkich danych wymienionych w ust. 1 nie jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego wykonania układu. Uważam, że przepisu tego nie można stosować na etapie badania braków formalnych, gdyż dotyczy on postępowania po ogłoszeniu upadłości. W przepisie wyraźnie mowa jest, że kompetentny do wydania decyzji w tej sprawie jest sędzia komisarz, który pojawia się w postępowaniu upadłościowym z chwilą ogłoszenia upadłości. Kolejna kontrowersja dotyczy przepisu art. 23 ust. 1 pkt. 1, który stanowi, że do wniosku należy dołączyć aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników. Na początku obowiązywania ustawy, mieliśmy wątpliwości czy szacunkowa wycena składników majątku winna być sporządzana przez biegłego. Wątpliwość pojawiała się w momencie, gdy w skład majątku wchodziła nieruchomość. Ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że osobą uprawnioną do wyceny nieruchomości jest rzeczoznawca majątkowy. Tak, więc, gdy w skład majątku wchodziła nieruchomość, żądaliśmy od dłużnika wyceny nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Obecnie zmieniliśmy stanowisko, na gruncie stanowiska komentatorów. Sędzia S. Gurgul w swym komentarzu twierdzi, iż szacunkowej wyceny może dokonać sam dłużnik, bez zasięgania opinii biegłych. To stanowisko podziela prof. A. Jakubecki, stojąc na stanowisku, że: "wzmianka o szacunkowej wycenie wskazuje, iż nie chodzi o tzw. wartość bilansową. Nie ma jednak konieczności przedstawiania wyceny rzeczoznawcy. W odniesieniu do praw majątkowych szacunkowa wycena powinna uwzględniać możliwość realizacji prawa, np. ściągnięcie wierzytelności". (A. Jakubecki, op., s. 77). Z kolei A. Świderek, choć nie wypowiedział się w tej sprawie zwrócił uwagę na inny aspekt. Autor ten podnosi, że: "Szacunkowa wycena pozwoli dokonać ustalenia przybliżonej wartości przyszłej masy upadłości i oceny stopnia zaspokojenia wierzycieli. Szacunkowa wartość poszczególnych składników nie jest adekwatna do wartości przedsiębiorstwa, która powinna być brana pod uwagę przy upadłości w drodze likwidacji majątku upadłego art. 316 ust.1" (A. Świderek [w:]A. Minkus, A. Świderek, D. Zienkiewicz, Prawo upadłościowe i naprawcze, pod red. D. Zienkiewicz, Warszawa 2004, s. 59). Autor sugeruje, że jeżeli w ocenie dłużnika jego przedsiębiorstwo posiadałoby wartość znacznie przewyższającą wartość jego poszczególnych składników, wskazane byłoby, aby taka szacunkowa wycena została dołączona do wniosku o ogłoszenie upadłości. 1.1. Czynności poprzedzające postawienie jednostki w stan upadłości 1 Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze określa podmioty, które mogą zostać postawione w stan upadłości. Upadłość może dotyczyć osób fizycznych i prawnych, oraz określonych jednostek organizacyjnych prowadzących we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 5 ustawy z 28 lutego 2003 roku prawo upadłościowe i naprawcze), nie może dotyczyć Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, publicznych samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej, osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne ani innych podmiotów określonych w art. 6 ustawy. 2.Podstawą ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność, czyli nie wykonywanie wymagalnych zobowiązań przez dłużnika lub, w przypadku, gdy dłużnik jest osobą prawną także, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11); przy rozpatrywaniu wniosku sąd kieruje się interesem wierzycieli - Np. wybór formy upadłości; ale oddali wniosek, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego (art. 11-17); 3.Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć dłużnik (zobowiązany do złożenia w ciągu 14 dni od zaistnienia postawy do ogłoszenia upadłości) i/lub każdy wierzyciel, 4.Po złożeniu wniosku sąd wszczyna obligatoryjne postępowanie zabezpieczające. Ustanawia tymczasowego nadzorcę sądowego lub zarządcę przymusowego i ewentualnie podejmuje inne działania zabezpieczające majątek dłużnika (zawieszenie egzekucji, uchylenie dokonanych zajęć służących zabezpieczeniu roszczeń pieniężnych); 5.Sąd zwołuje wstępne zgromadzenie wierzycieli, które może decydować o sposobie prowadzenia dalszego postępowania upadłościowego (układ czy likwidacja majątku); 6.W terminie dwóch miesięcy od wpłynięcia wniosku sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości lub oddala wniosek, (jeżeli sąd oddali wniosek, zażalenie może złożyć tylko wnioskodawca), 7.Postępowanie upadłościowe toczy się w sądzie, który je ogłosił, może być przekazane do innego sądu. 1.2.Decyzja Sądu Sąd wyda postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 15). Postępowanie upadłościowe ma służyć zaspokojeniu wszystkich wierzycieli. Ustawa wskazuje, iż sąd ogłosi upadłość z możliwością zawarcia układu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu. Jednak, jeżeli z uwagi na dotychczasowe zachowanie się dłużnika nie ma pewności, że układ będzie wykonany, nie prowadzi się postępowania z możliwością zawarcia układu, chyba, że propozycje układowe przewidują układ likwidacyjny (art.14). Sąd może dokonać zmiany postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie upadłościowe z likwidacją majątku upadłego, jeżeli podstawy przeprowadzenia odpowiedniego postępowania ujawniły się dopiero w toku postępowania. Jeżeli obowiązek zmiany z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie likwidacyjne wynika z ustawy, na postanowienie sądu nie przysługuje zażalenie (art. 16-17). Data wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości podmiotu (art. 52). 1.3. Skutki ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego 1.Skutki, co do osoby upadłego (art. 57-60): Przy upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego upadły traci prawo do rozporządzania majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości. Upadły zobowiązany jest wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek i wszystkie dokumenty dotyczące majątku i rozliczeń (księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych, korespondencję), w stosunku do upadłego, który ukrywa majątek, utrudnia ustalenie składu masy upadłości bądź nie udziela wymaganych wyjaśnień dotyczących majątku sędzia komisarz może stosować środki przymusu określone w kodeksie postępowania cywilnego dla świadczeń niepieniężnych. 2. Skutki, co do majątku upadłego (art.61-86): Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się tzw. masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Do masy nie wchodzi m.in.: mienie wyłączone uchwałą zgromadzenia wierzycieli, uznane za nieściągalne przez sędziego-komisarza, część wynagrodzenia za płacę upadłego niepodlegająca zajęciu. Syndyk (nadzorca sądowy lub zarządca) dokonuje spisu inwentarza i wyceny majątku upadłego. Domniemywa się, że rzeczy znajdujące się w posiadaniu upadłego w dniu ogłoszenia upadłości należą do majątku upadłego. Składniki mienia nienależące do upadłego podlegają wyłączeniu z masy upadłości. Osoba, do której rzecz należy składa wniosek o wyłączenie z masy upadłości, poparty dowodami, do sędziego-komisarza. W razie oddalenia wniosku może wnieść powództwo do sądu upadłościowego. Masy upadłości nie można obciążać prawem rzeczowym (zastawem, hipoteką) także w odniesieniu do wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości. Odmiennie niż przy upadłości z możliwością zawarcia układu traktowane są też zobowiązania upadłego. Otóż przyjmuje się (art. 91-118), że zobowiązania pieniężne i zobowiązania majątkowe niepieniężne upadłego stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości. Zasadą jest, że potrącenie wierzytelności upadłego z wierzytelnością wierzyciela jest dopuszczalne, jeżeli obie wierzytelności istniały w dniu ogłoszenia upadłości Nie można dokonać potrącenia z wierzytelnością masy upadłości powstałą po dniu ogłoszenia upadłości, także w przypadku, gdy dłużnik upadłego nabył wierzytelność w drodze przelewu lub indosu po ogłoszeniu upadłości lub w ciągu ostatniego roku przed dniem ogłoszenia upadłości, wiedząc o istnieniu podstawy do ogłoszenia upadłości. Możemy jednak dokonać potrącenia, jeżeli staliśmy się wierzycielami upadłego wskutek spłacenia jego długu, za który odpowiadaliśmy osobiście lub rzeczowo, chyba, że udzieliliśmy zabezpieczenia w ciągu ostatniego roku przed dniem ogłoszenia upadłości i wiedzieliśmy jw. Natomiast, jeżeli obie wierzytelności powstały po dniu ogłoszenia upadłości dopuszczalne jest dokonywanie potrącenia takich wierzytelności (zgodnie z Kodeksem cywilnym). Odmienną kategorię roszczeń stanowią zobowiązania upadłego z tytułu umów zawartych przed datą wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Roszczeń z tytułu przyjęcia oferty złożonej przez upadłego zgłoszone po ogłoszeniu upadłości nie można dochodzić z masy upadłości, ale ewentualnie bezpośrednio od upadłego. W przypadku umów wzajemnych, syndyk ma prawo, za zgodą rady wierzycieli, albo wykonać zobowiązanie upadłego i zażądać od drugiej strony spełnienia świadczenia wzajemnego, albo odstąpić od umowy. W przypadku odstąpienia od wykonania umowy, wierzyciel może zgłosić roszczenie sędziemu-komisarzowi do zaspokojenia (kategoria 3). Niektóre typy umów potraktowano wyjątkowo. Sprzedawca lub komisant ma prawo zwrotu rzeczy ruchomej i papierów wartościowych wysłanych upadłemu bez otrzymania zapłaty, nie objętych przed ogłoszeniem upadłości prze upadłego lub uprawnione osoby. Jeżeli odzyska rzecz, zobowiązany jest zwrócić masie poniesione koszty i otrzymane uprzednio zaliczki. Syndyk nie ma obowiązku zwrotu rzeczy, jeżeli zapłaci należną od upadłego cenę i koszty. Osoba, która sprzedała upadłemu rzecz z zastrzeżeniem prawa własności lub, wobec której dokonano przewłaszczania na zabezpieczenie musi posłużyć się przewidzianą przepisami Kodeksu cywilnego formą pisemną z datą pewną. Ogłoszenie upadłości powoduje wygaśniecie umów zleceń zawartych przez upadłego jako dającego zlecenie. Umowa pożyczki wygasa, jeżeli przedmiot umowy nie został jeszcze wydany. Umowa użyczenia wygasa tylko, jeżeli przedmiot użyczenia nie został jeszcze wydany, w przeciwnym wypadku: jedynie na wniosek jednej ze stron. Wierzyciele dochodzą swoich praw poprzez zgłoszenie wierzytelności, chyba, że wierzytelność znajduje się już na liście wierzytelności (procedura jak przy upadłości z możliwością zawarcia układu). 1.4.Zaspokojenie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku masy upadłości: Zaspokojenie wierzyciela może odbywać się na różnych zasadach. Przede wszystkim odmienna procedura dotyczy wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo w stosunku do pozostałych kategorii. 1.Zaspokojenie z przedmiotu zabezpieczenia jeżeli wierzyciel dysponuje zabezpieczeniem rzeczowym na majątku upadłego, jego wierzytelność jest zwykle zaspokajana z przedmiotu zabezpieczenia. Faktycznie, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzytelności te podlegają zaspokojeniu z sumy uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia., Pomniejszonej o koszty sprzedaży. Poza wierzytelnością, zaspokajane są odsetki objęte zabezpieczeniem oraz koszty postępowania nieprzekraczające 1/10 wartości kapitału. Należy pamiętać, iż pierwszeństwo w zaspokojeniu ze sprzedaży niektórych przedmiotów zabezpieczenia - nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, statku morskiego wpisanego do rejestru okrętowego - mają wierzytelności alimentacyjne, wierzytelności o wynagrodzenie za pracę pracowników upadłego pracujących na sprzedanym obiekcie (do wysokości trzykrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę) i roszczenia o wypłatę rent za wywołanie niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci. Niepokryta część wierzytelności zabezpieczonej rzeczowo zostanie ujęta w planie podziału funduszy masy upadłości. 2. Zaspokojenie z funduszy masy upadłości: Wierzytelności i należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości dzieli się na cztery kategorie. Z sumy przeznaczonej do podziału zaspokaja się kolejne kategorie wierzytelności w ten sposób, że kategoria o numerze wyższym jest brana pod uwagę dopiero po zaspokojeniu w całości kategorii o numerze niższym. Kategorie są zdefiniowane w ustawie: Kategoria 1 - koszty postępowania upadłościowego - wynagrodzenia: syndyka, nadal zatrudnionych pracowników za pracę świadczoną po ogłoszeniu upadłości; podatki i inne daniny publiczne za okres po ogłoszeniu upadłości; następnie: należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, należności ze stosunku pracy, należności rolników z tytułu umów o dostarczenie produktów z własnego gospodarstwa rolnego za ostatnie dwa lata, należne renty i ciążące na upadłym zobowiązania alimentacyjne; należności powstałe wskutek działań lub zaniechań syndyka lub zarządcy, także z tytułu umów wzajemnych zawartych przed ogłoszeniem upadłości, których wykonania żądał syndyk lub zarządca, należności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia masy upadłości. Wierzytelności z kategorii 1 podlegają zaspokojeniu w miarę napływu środków do masy upadłości, czyli jeszcze przed podziałem funduszów masy upadłości, a niezaspokojone w ten sposób biorą udział w podziale masy - 2 wyjątki: koszty postępowania upadłościowego są pokrywane niezwłocznie w miarę posiadanych funduszy a zobowiązania alimentacyjne upadłego: każdemu uprawnionemu w wyznaczonych terminach płatności, do wysokości minimalnego wynagrodzenia z pracę. Kategoria 2 - należności publicznoprawne niezaspokajanie w kategorii pierwszej: podatki, inne daniny publiczne, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne należne za ostatni rok przed datą ogłoszenia upadłości, o ile nie podlegają zaspokojeniu w kategorii pierwszej, wraz z należnymi od nich odsetkami i kosztami egzekucji; Kategoria 3 - większość wierzytelności powstałych w toku kontaktów handlowych pomiędzy wierzycielami a upadłym po ogłoszeniu upadłości: wierzytelności osobiste oraz wierzytelności osobiste zabezpieczone rzeczowo, które nie zostały zaspokojone z przedmiotu zabezpieczenia, wierzytelność nabyta w drodze przelewu lub indosu po ogłoszeniu upadłości; Kategoria 4 - odsetki nienależące do wyższych kategorii, w kolejności, w jakiej podlega zaspokojeniu kapitał ora sądowe i administracyjne kary i grzywny, należności z tytułu darowizn i zapisów; w szczególności: odsetki od wierzytelności zaliczonych do kategorii pierwszej, a także od wierzytelności zaliczonych do kategorii trzeciej przypadające za czas sprzed roku przed ogłoszeniem upadłości. Syndyk zobowiązany jest sporządzić plan podziału funduszów masy upadłości. Wskazuje w nim sumę podlegającą podziałowi, wierzytelności i prawa osób uczestniczących w podziale, i sumę przypadającą z podziału każdemu z uczestników postępowania, w tym: sumy wypłacone i sumy pozostawione w depozycie sądowym. Syndyk przekazuje plan sędziemu komisarzowi, który może polecić dokonanie zmian. Następnie zawiadamia upadłego i członków rady wierzycieli oraz dokonuje ogłoszenia o udostępnieniu planu w sekretariacie sądu upadłościowego w "Monitorze Sądowym i Gospodarczym". Zarzuty do planu można wnosić w ciągu dwóch tygodni od dnia obwieszczenia sędziemu-komisarzowi. Od postanowienia sędziego przysługuje zażalenie. Niezwłocznie po zatwierdzeniu planu przez sędziego-komisarza (odpowiednio po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie zarzutów) następuje jego wykonanie. Obok planu podziału funduszy syndyk sporządza też odrębne plany podziału sum ze sprzedaży rzeczy lub praw. 3. Nabycie składników masy upadłości Wierzyciele, oprócz ściągnięcia własnych wierzytelności często są zainteresowani w nabyciu poszczególnych składników masy upadłości. Jednakże, zgodnie z prawem upadłościowym, syndyk w pierwszej kolejności powinien starać się o dokonanie sprzedaży przedsiębiorstwa upadłego w całości lub w zorganizowanych częściach. Dopiero, jeżeli nie ma takiej możliwości powinna następować sprzedaż poszczególnych składników majątku. Sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części dokonywana jest na drodze przetargu organizowanego przez sędziego komisarza, według przepisu Kodeksu cywilnego i Prawa upadłościowego. 1.5. Zakończenie postępowania upadłościowego 1. Umorzenie postępowania, gdy: -po wszczęciu postępowania okaże się, że majątek upadłego, po wyłączeniu składników obciążonych prawem rzeczowym, nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania - sąd umarza postępowanie, -brak płynnych funduszów masy upadłości na pokrycie kosztów postępowania, a wierzyciele upadłego nie złożyli w wyznaczonym terminie zaliczki na pokrycie tych kosztów, -po zgłoszeniu żądania umorzenia postępowania przez wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili swoje wierzytelności. Rezultat: z dniem uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu upadły odzyskuje prawo do majątku i zarządzania nim; wygasają roszczenia o zwrot kosztów procesu. 2. Uchylenie postępowania, gdy: -po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości doszło do odrzucenia lub oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości, Rezultat: upadły może cofnąć wypowiedzenie umów dokonane przez syndyka lub zarządcę, o ile nie upłynął termin wypowiedzenia; upadły może w terminie miesiąca od dnia doręczenia /ogłoszenia postanowienia odstąpić od umowy zawartej przez syndyka, która nie została wykonana. 3. Zakończenie postępowania, gdy: -postępowanie upadłościowe zmierzało do likwidacji majątku upadłego a w toku postępowania wszyscy wierzyciele upadłego zostali zaspokojeni - sąd (stwierdza zakończenie postępowania), -postępowanie nie doprowadziło do pełnego zaspokojenia wierzycieli, wykonano ostateczny plan podziału a sąd stwierdza zakończenie postępowania upadłościowego. 1.6. 0drębne postępowania upadłościowe. Niektóre postępowania upadłościowe prowadzone są w oparciu o dodatkowe regulacje, uzupełniające lub modyfikujące zasady określone w Prawie upadłościowym. Dotyczy to m.in. postępowania wszczętego po śmierci niewypłacalnego dłużnika, które prowadzi w każdym wypadku do likwidacji majątku upadłego. Odrębnymi przepisami objęte są postępowania upadłościowe wobec instytucji finansowych banków, instytucji kredytowych oraz ich oddziałów, wobec zakładów ubezpieczeń i emitentów obligacji. 1.7.Rachunkowość spółki w upadłości. Z dniem ogłoszenia postanowienia o upadłości z likwidacją majątku, założenie o kontynuacji działalności (art. 29 Ustawy o rachunkowości) przestaje być zasadne. Tym samym, jednostka prowadząca księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości jest zobowiązania do dopełnienia szczególnych obowiązków przewidzianych ustawą. Są to: 1. Inwentaryzacja aktywów i pasywów na dzień poprzedzający postawienie w stan upadłości; 2. Zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego na dzień poprzedzający postawienie w stan upadłości w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tego zdarzenia (art. 12): - wycena aktywów jednostki po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości" i utworzenie rezerwy na przewidziane koszty i straty z tytułu zaniechania działalności (art.29ust. 1 i 2); - różnica z wyceny i utworzenie rezerwy wpływa na kapitał z aktualizacji wyceny (art. 29 ust. 2a); Sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający postawienie jednostki w stan upadłości z likwidacją majątku podlega zatwierdzeniu przez ostatni zarząd. 3. Otwarcie ksiąg rachunkowych na dzień wszczęcia postępowania upadłościowego - w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń (art. 12): - połączenie składników kapitałów własnych w jeden fundusz podstawowy (art.36 ust.3); Jednostka postawiona w stan upadłości prowadzi następnie księgi rachunkowe zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości - przejętą od zarządu upadłej spółki z uwzględnieniem ewentualnych zmian, dostosowujących te zasady do obecnego stanu prawnego spółki. Sporządza pełne sprawozdanie finansowe na koniec roku obrotowego. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego jest zobowiązana zaznaczyć, iż sprawozdanie zostało sporządzone przy założeniu braku kontynuacji działalności. Dla potrzeb sporządzenia sprawozdania finansowego dokonuje się każdorazowo wyceny zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny (art. 29) i odnosi ewentualną różnicę na kapitał z aktualizacji wyceny. Na dzień zakończenia postępowania upadłościowego zamyka się księgi rachunkowe upadłego i sporządza sprawozdanie finansowe. Rachunkowość jednostki postawionej w stan upadłości prowadzona jest przez syndyka masy upadłości, zwykle zleca on te czynności wyspecjalizowanym jednostkom. Wymaganą przepisami ustawy o rachunkowości inwentaryzację przeprowadza syndyk lub, na jego wniosek, komornik lub notariusz. Art., 290. Jeżeli członkowie zarządu rozmyślnie lub przez niedbalstwo podali fałszywe dane w oświadczeniu, o którym mowa w art. 167 § 1 punkt 2 lub w art. 258 § 2 punkt 3, wówczas odpowiadają wobec wierzycieli spółki solidarnie ze spółką przez trzy lata od dnia zarejestrowania spółki lub zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego. Art. 291. Kto, biorąc udział w tworzeniu spółki, przez niedopełnienie przepisów prawa rozmyślnie lub przez niedbalstwo wyrządzi spółce szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Art. 292. § 1. Członek władz spółki oraz likwidator odpowiada wobec spółki za szkodę, wyrządzoną przez działalność sprzeczną z prawem lub postanowieniami umowy spółki. § 2. Członek władz spółki oraz likwidator powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dokładać staranności sumiennego kupca i odpowiada wobec spółki za szkodę, spowodowaną brakiem takiej staranności. Art., 293. Jeżeli szkodę, o której mowa w artykułach poprzedzających, wyrządziło kilka osób wspólnie, odpowiadają za szkodę solidarnie. Art., 294. § 1. Jeżeli spółka nie wytoczy powództwa o odszkodowanie w ciągu roku od ujawnienia czynu wyrządzającego szkodę, wówczas każdy wspólnik może wnieść pozew o wypłatę odszkodowania spółce. § 2. Na żądanie pozwanego sąd może nakazać złożenie kaucji na zabezpieczenie grożącej pozwanemu szkody. Wysokość i rodzaj kaucji oznaczy sąd według swego uznania. W razie niezłożenia kaucji w wyznaczonym przez sąd terminie pozew będzie odrzucony. § 3. Na kaucji służy pozwanemu pierwszeństwo przed wszystkimi wierzycielami powoda. § 4. Jeżeli powództwo okaże się nieuzasadnione, a powód, wnosząc je, działał w złym zamiarze lub dopuścił się rażącego niedbalstwa, obowiązany będzie naprawić szkodę, wyrządzoną pozwanemu. Art. 295. W przypadku, gdy powództwo o odszkodowanie wytacza wspólnik na zasadzie artykułu poprzedzającego, oraz w przypadku upadłości spółki osoby, zobowiązane do naprawienia szkody, nie mogą powoływać się na uchwałę wspólników, udzielającą im pokwitowania, ani też na dokonane przez spółkę zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie. Art. 296. § 1. Wierzytelności z tytułu naprawienia szkody przedawniają się z upływem lat pięciu. § 2. Termin ten liczy się od dnia, w którym spółka dowiedziała się o szkodzie i o osobie, zobowiązanej do odszkodowania. § 3. W każdym razie wierzytelność przedawnia się z upływem lat dwudziestu od dnia spełnienia czynu, wyrządzającego szkodę. § 4. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, wierzytelność ulega dwudziestoletniemu przedawnieniu, licząc od dnia popełnienia przestępstwa. Art. 297. Powództwo o odszkodowanie przeciwko członkom władz spółki oraz likwidatorom wytoczyć należy wyłącznie według miejsca siedziby spółki. Art. 298. § 1. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają osobiście i solidarnie za jej zobowiązania. § 2. Członek zarządu może się uwolnić od powyższej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie, zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo, że nie zgłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło nie z jego winy albo wreszcie, że pomimo nie zgłoszenia upadłości oraz nie wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości wierzyciel nie poniósł szkody. § 3. Przepisy artykułu niniejszego nie naruszają przepisów, ustanawiających dalej idącą odpowiedzialność członków zarządu. Art. 299. Przepisy artykułów poprzedzających nie naruszają praw wspólników oraz osób trzecich do dochodzenia szkody, bezpośrednio im wyrządzonej. Art., 300. § 1. Kto, biorąc udział w tworzeniu spółki albo będąc członkiem władz spółki lub likwidatorem, działa na jej szkodę, podlega karze więzienia do lat 5 i grzywny. § 2. Tej samej karze podlega, kto osobę, wymienioną w § 1, nakłania do działania na szkodę spółki albo udziela jej pomocy do popełnienia tego przestępstwa. Art., 301. Kto, będąc członkiem zarządu spółki lub likwidatorem, nie zgłasza upadłości spółki mimo powstania warunków, uzasadniających według przepisów upadłość spółki, podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny albo obu karom łącznie. Art., 302. § 1. Kto przy wykonywaniu obowiązków, wymienionych w dziale niniejszym, ogłasza dane nieprawdziwe albo przedstawia je władzom spółki, władzom państwowym lub osobie, powołanej do rewizji, podlega karze więzienia do 2 lat lub grzywny albo obu karom łącznie. § 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze aresztu do roku lub grzywny. Art. 303. Kto, będąc członkiem zarządu lub likwidatorem, dopuszcza do nabycia przez spółkę własnych udziałów lub brania ich w zastaw, podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny. Art. 304. Kto, będąc członkiem zarządu lub likwidatorem, dopuszcza do wydawania przez spółkę dokumentów na okaziciela lub dokumentów na zlecenie na udziały lub prawa do zysków w spółce, podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny albo obu karom łącznie. Art. 305. Sprawy o przestępstwa, wymienione w art. 300-304, należą do właściwości sądów okręgowych. Art., 306. § 1. Kto, będąc członkiem zarządu, wbrew obowiązkowi dopuszcza do tego, że zarząd: 1) nie składa sądowi rejestrowemu listy wspólników; 2) nie prowadzi księgi udziałów zgodnie z przepisami art. 188 § 1; 3) nie zwołuje zgromadzenia wspólników; 4) odmawia wyjaśnień osobie powołanej do rewizji lub nie dopuszcza jej do pełnienia obowiązków, podlega grzywnie do 10.000 Złotych. § 2. Kto, będąc członkiem zarządu, dopuszcza do tego, że spółka przez czas dłuższy niż trzy miesiące wbrew prawu lub umowie pozostaje bez władzy nadzorczej w należytym składzie, podlega grzywnie w tej samej wysokości. § 3. Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do likwidatorów. § 4. Grzywnę nakłada sąd rejestrowy według zasad, wskazanych Art. 291. Kto, biorąc udział w tworzeniu spółki, przez niedopełnienie przepisów prawa rozmyślnie lub przez niedbalstwo wyrządzi spółce szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Art. 292. § 1. Członek władz spółki oraz likwidator odpowiada wobec spółki za szkodę, wyrządzoną przez działalność sprzeczną z prawem lub postanowieniami umowy spółki. § 2. Członek władz spółki oraz likwidator powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dokładać staranności sumiennego kupca i odpowiada wobec spółki za szkodę, spowodowaną brakiem takiej staranności. Art., 293. Jeżeli szkodę, o której mowa w artykułach poprzedzających, wyrządziło kilka osób wspólnie, odpowiadają za szkodę solidarnie. Art., 294. § 1. Jeżeli spółka nie wytoczy powództwa o odszkodowanie w ciągu roku od ujawnienia czynu wyrządzającego szkodę, wówczas każdy wspólnik może wnieść pozew o wypłatę odszkodowania spółce. § 2. Na żądanie pozwanego sąd może nakazać złożenie kaucji na zabezpieczenie grożącej pozwanemu szkody. Wysokość i rodzaj kaucji oznaczy sąd według swego uznania. W razie niezłożenia kaucji w wyznaczonym przez sąd terminie pozew będzie odrzucony. § 3. Na kaucji służy pozwanemu pierwszeństwo przed wszystkimi wierzycielami powoda. § 4. Jeżeli powództwo okaże się nieuzasadnione, a powód, wnosząc je, działał w złym zamiarze lub dopuścił się rażącego niedbalstwa, obowiązany będzie naprawić szkodę, wyrządzoną pozwanemu. Art. 295. W przypadku, gdy powództwo o odszkodowanie wytacza wspólnik na zasadzie artykułu poprzedzającego, oraz w przypadku upadłości spółki osoby, zobowiązane do naprawienia szkody, nie mogą powoływać się na uchwałę wspólników, udzielającą im pokwitowania, ani też na dokonane przez spółkę zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie. Art. 296. § 1. Wierzytelności z tytułu naprawienia szkody przedawniają się z upływem lat pięciu. § 2. Termin ten liczy się od dnia, w którym spółka dowiedziała się o szkodzie i o osobie, zobowiązanej do odszkodowania. § 3. W każdym razie wierzytelność przedawnia się z upływem lat dwudziestu od dnia spełnienia czynu, wyrządzającego szkodę. § 4. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, wierzytelność ulega dwudziestoletniemu przedawnieniu, licząc od dnia popełnienia przestępstwa. Art. 297. Powództwo o odszkodowanie przeciwko członkom władz spółki oraz likwidatorom wytoczyć należy wyłącznie według miejsca siedziby spółki. Art. 298. § 1. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają osobiście i solidarnie za jej zobowiązania. § 2. Członek zarządu może się uwolnić od powyższej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie, zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo, że nie zgłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło nie z jego winy albo wreszcie, że pomimo nie zgłoszenia upadłości oraz nie wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości wierzyciel nie poniósł szkody. § 3. Przepisy artykułu niniejszego nie naruszają przepisów, ustanawiających dalej idącą odpowiedzialność członków zarządu. Art. 299. Przepisy artykułów poprzedzających nie naruszają praw wspólników oraz osób trzecich do dochodzenia szkody, bezpośrednio im wyrządzonej. Art., 300. § 1. Kto, biorąc udział w tworzeniu spółki albo będąc członkiem władz spółki lub likwidatorem, działa na jej szkodę, podlega karze więzienia do lat 5 i grzywny. § 2. Tej samej karze podlega, kto osobę, wymienioną w § 1, nakłania do działania na szkodę spółki albo udziela jej pomocy do popełnienia tego przestępstwa. Art., 301. Kto, będąc członkiem zarządu spółki lub likwidatorem, nie zgłasza upadłości spółki mimo powstania warunków, uzasadniających według przepisów upadłość spółki, podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny albo obu karom łącznie. Art., 302. § 1. Kto przy wykonywaniu obowiązków, wymienionych w dziale niniejszym, ogłasza dane nieprawdziwe albo przedstawia je władzom spółki, władzom państwowym lub osobie, powołanej do rewizji, podlega karze więzienia do 2 lat lub grzywny albo obu karom łącznie. § 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze aresztu do roku lub grzywny. Art. 303. Kto, będąc członkiem zarządu lub likwidatorem, dopuszcza do nabycia przez spółkę własnych udziałów lub brania ich w zastaw, podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny. Art. 304. Kto, będąc członkiem zarządu lub likwidatorem, dopuszcza do wydawania przez spółkę dokumentów na okaziciela lub dokumentów na zlecenie na udziały lub prawa do zysków w spółce, podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny albo obu karom łącznie. Art. 305. Sprawy o przestępstwa, wymienione w art. 300-304, należą do właściwości sądów okręgowych. Art., 306. § 1. Kto, będąc członkiem zarządu, wbrew obowiązkowi dopuszcza do tego, że zarząd: 1) nie składa sądowi rejestrowemu listy wspólników; 2) nie prowadzi księgi udziałów zgodnie z przepisami art. 188 § 1; 3) nie zwołuje zgromadzenia wspólników; 4) odmawia wyjaśnień osobie powołanej do rewizji lub nie dopuszcza jej do pełnienia obowiązków, podlega grzywnie do 10.000 Złotych. § 2. Kto, będąc członkiem zarządu, dopuszcza do tego, że spółka przez czas dłuższy niż trzy miesiące wbrew prawu lub umowie pozostaje bez władzy nadzorczej w należytym składzie, podlega grzywnie w tej samej wysokości. § 3. Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do likwidatorów. § 4. Grzywnę nakłada sąd rejestrowy według zasad, wskazanych